Lage emissie zones: toegang verzekerd voor de bedrijfswagens!

Environment Zones, Umweltzonen, Milieuzones, Lavutslippssone, Miljozone, Miljözon, ZTL ambiente… Het zijn stuk voor stuk benamingen die u ongetwijfeld ooit al eens gelezen heeft op verkeersborden in één of ander Europees land. Deze borden kondigen het begin of het einde van een lage emissie zone aan. Binnenkort komt u ze ook in België tegen. Het valt nog af te wachten welke gevolgen ze zullen hebben voor de mobiliteit … maar de bedrijfswagens die lijken sowieso buiten schot te blijven.

In een lage emissie zone (LEZ, Low Emission Zone) is het niet toegestaan om een stad of een gedeelte van de stad binnen te rijden met voertuigen die niet aan een bepaalde uitstootnorm voldoen of niet met de gewenste tools zijn uitgerust (Euro-norm en/of roetfilter).

De voertuigen die in aanmerking komen, verschillen van land tot land. In de meeste gevallen komen vooral vrachtwagens en bussen/autocars in aanmerking voor deze beperking. In de Duitse milieuzones zijn de beperkingen echter ook van toepassing op lichte bedrijfsvoertuigen en personenwagens. In Italië zijn de normen zelfs van toepassing op tweewielers.

In 1996 was Zweden het eerste land in Europa om een milieuzone in te voeren. In 2008 werd het Zweedse voorbeeld gevolgd door Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In maart van 2015 bestonden er 211 lage emissie zones in 10 Europese landen. 85% van alle milieuzones bevindt zich in Duitsland en Italië.

En in België?

Op 1 februari van 2017 zal Antwerpen als eerste stad in België, een lage emissie zone invoeren. Brussel en Gent zijn de volgende in de rij, respectievelijk in 2018 en 2020.

In de stad van Bart De Wever zullen dieselvoertuigen met Euro 3-motor en zonder roetfilter, 20 euro per dag of 350 euro per jaar moeten betalen. De zone beslaat het gebied binnen de Antwerpse Ring en een stuk van Linkeroever. Ook de boetebedragen liggen reeds vast: 125 euro voor een eerste overtreding in 2017 en 150 euro in 2018. Hardleerse weggebruikers zullen al gauw 350 euro mogen neertellen.

Dieselvoertuigen met Euro 3-motor maar zonder roetfilter moeten er zelfs niet aan denken om de stad binnen te rijden. Samen met hun nog meer vervuilende collega’s worden ze uit de stad verbannen. Ter hoogte van de verschillende toegangszones zullen slimme camera’s (ANPR) de nummerplaat fotograferen van elk voertuig met vier wielen en meer. Vervolgens wordt deze nummerplaat (binnen de 10 dagen) vergeleken met de lijst van toegestane voertuigen. Deze lijst wordt samengesteld op basis van de gegevens van de DIV. Deze regels zullen geleidelijk aan strenger worden (tussen 2020 en 2025).

Er worden hoe dan ook uitzonderingen voorzien (ambulances, oldtimers van meer dan 40 jaar, enz.).

De LEZ in Brussel gaat dus in 2018 van start. Ook hier zal er gebruik gemaakt worden van videobewaking. Voertuigen die niet aan de Euro 2-norm voldoen, zullen uit de hoofdstad geweerd worden. Euro 2-wagens krijgen een jaartje respijt want vanaf 2019 zullen ze ook niet meer welkom zijn in Brussel. Vervolgens zullen Euro 3 (2020), Euro 4 (2022) en Euro 5 (2025) geleidelijk aan de toegang tot de hoofdstad van Europa ontzegd worden. Céline Fremault (cdH), de Brusselse Minister voor Leefmilieu, zal de plannen binnenkort uitvoerig uit de doeken doen.

Wat is de impact op het milieu?

De vermindering van schadelijke uitstoot door het verkeer zal duidelijk voelbaar zijn. De invloed op de totale luchtkwaliteit zal dan weer minder groot zijn. Waarom? Omdat er in de stedelijke omgevingen nog andere oorzaken van uitstoot aanwezig zijn. Ook de weersomstandigheden spelen een (cruciale) rol.

In sommige gevallen is er sprake van een vermindering van stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM) tot 15%. De uitstoot van roetdeeltjes zou met ca. 52% dalen. Het aantal dagen waarop de drempelwaarden voor fijnstof wordt overschreden, is eveneens met 17% gedaald (om Keulen als schoolvoorbeeld aan te halen).

Antwerpen wil de uitstoot van NO2 met 12% verminderen tegen 2020. De uitstoot van roetdeeltjes zou met 41% moeten dalen.

Wat is de impact op de voertuigen?

De vraag die ons het meest bezig houdt is wat de invloed zal zijn op de vernieuwing van het wagenpark.  In Berlijn, waar de LEZ in januari van 2008 werd ingevoerd, vertegenwoordigden de dieselwagens met Euro 3- en Euro 4-motor en roetfilter, 91% van het totale wagenpark in 2010. In 2007 lag dit aandeel op amper 34%. Uit verschillende extrapolaties blijkt dat slechts 49% van het wagenpark in 2010 met een roetfilter zou uitgerust zijn, mocht de milieuzone er niet gekomen zijn…

Uit een recente studie blijkt dat 75% van alle voertuigen in Antwerpen voldoen aan de LEZ-normen. De meerderheid van de andere voertuigen zou de stad toch binnen mogen mits betaling.

Indien we rekening houden met de vernieuwingsratio van het voertuigenpark, zou 85% van alle voertuigen automatisch toegang krijgen tot de LEZ in 2020. De andere 15% zal een speciale dagpas moeten kopen om de stad nog binnen te mogen.

Er zijn tenslotte ook chauffeurs die zich nooit zorgen zullen moeten maken over de LEZ-normen, met name de chauffeurs die over een bedrijfswagen beschikken. Bedrijfswagens liggen meer en meer onder vuur (onder meer uit jaloezie), maar het laatste wat men hen kan verwijten is dat ze niet regelmatig vernieuwd worden. In tegenstelling tot anderen, maken ze zich dus geen zorgen over de invoering van lage emissie zones. Eind 2015 lag de gemiddelde leeftijd van een bedrijfswagen (zelfstandigen en vrije beroepen niet meegerekend) op 3,77 jaar (t.o.v. van 9,63 jaar voor particuliere auto’s) …

Eind 2015 vertegenwoordigen Euro 0-, Euro 1- en Euro 2-voertuigen (leasing en andere) slechts 2% van het ‘professionele’ voertuigenpark (waarvan 0,8% oldtimers). Bij de zelfstandigen met een bedrijfswagen ligt dit hoger: 12% (waarvan 3,4%) oldtimers. Maar toch nog altijd minder in vergelijking met de particuliere markt (14,3%, waarvan 4,8% oldtimers).

De toekomst zal uitwijzen welke bestuurder het meest op beide oortjes mag slapen.

Voor meer informatie over de LEZ in Antwerpen kan u terecht op www.slimnaarantwerpen.be