Column: Rekeningrijden = rekening plunderen ?

De overheid voert in dit land al jarenlang een halsstarrig openbaar vervoer beleid als voornaamste wapen tegen de dijkbreuk van files. Het enige probleem is: voor zowat één op de twee pendelaars is dat openbaar vervoer geen alternatief. Dat heeft veelal te maken met de ligging van veel bedrijven, die maar al te vaak door het openbaar vervoer genegeerd worden als ware het een te mijden buurt in één of andere Mexicaanse drugswijk. En nu stilstand gewoon deel uitmaakt van de dagelijkse routine, begint het idee van de “harde aanpak”, met name rekeningrijden, steeds meer te rijpen in regeringskringen.

Hoewel er uiteindelijk wel iets te zeggen valt voor het principe van “de gebruiker betaalt”, blijkt nu uit een doorgedreven studie van VAB dat de kost voor pendelaars die geen valabel alternatief hebben voor de auto, op jaarbasis zou kunnen oplopen tot enkele duizenden euro’s. Bijgaande simulatie onderaan deze column laat wat dat betreft weinig aan de verbeelding over. De voornaamste bezorgdheid van VAB is dat dit, na het VAA, opnieuw eigenlijk een verkapte vorm is van fiscale druk op arbeid. In mensentaal: wie in volle ochtendspits naar zijn werk rijdt, zal voortaan flink in de buidel moeten tasten.

De voorstanders van rekeningrijden stellen dat invoering kostenneutraal zal zijn voor de automobilist, in plaats van het bezit zal nu echter het gebruik worden belast. Maar uit de berekeningen van VAB blijkt dat deze stelling alleen opgaat voor die categorie van personen die enkel in de dalperiodes rijdt of bij zijn woon-werkverplaatsing gemakkelijk voor het openbaar vervoer kan kiezen. Uit ons onderzoek blijkt dat dit nauwelijks de helft is, en dus dat een grote groep van werkenden extra zal worden belast.

De compensatie die de overheid eventueel voor ogen heeft zal onvoldoende zijn. Dus zullen bedrijven die minder goed bereikbaar zijn zelf een compensatie moeten bieden voor de hogere kost van het woon-werkverkeer, willen ze hun recruteringspotentieel behouden. En aangezien de lasten op arbeid al zo hoog zijn in België, zal dit niet meteen in goede aarde vallen bij werkgeversorganisaties. Als we in die richting verder gaan worden zowel ondernemen als werken weldra strafbare feiten.

Zoals steeds in het mobiliteitsdebat zijn er geen eenvoudige mirakeloplossingen. Iemand moet altijd de rekening betalen. Maar in dit geval nodig ik de overheid uit om de studie van VAB eens grondig door te lezen alvorens al te drieste beslissingen te nemen.

Philippe Quatennens

Schrijf u nu in op FLOW, de wekelijkse e-letter van FLEET.be!